De muziek van de Duitse componist Johann Sebastian Bach (1685-1750) heeft altijd een enorme aantrekkingskracht gehad op de drie basgitaristen van SinBaPerBassi. Eerder al vertolkten De Marez Oyens en Hogervorst op indrukwekkende wijze het dubbelvioolconcert in D-mineur (BWV 1043). Met Jan Hollestelle ontstond het idee om de Sinfonia’s aan te pakken, ook wel bekend als de Driestemmige Inventionen. Anno 2025 buigen de heren zich over de in 1975 ontdekte 14 canons van Bach (BWV 1084), door de componist in raadselschrift geschreven op de laatste bladzijde van een manuscript van de Goldberg-Variationen. Dit procedé van versleuteling gebruikte Bach naar verluidt om de ‘kenners’ van de ‘liefhebbers’ te onderscheiden.
De leden van het basgitaartrio SinBaPerBassi hebben ieder op eigen wijze een belangrijke rol gespeeld in de geschiedenis van de Nederlandse muziek, enerzijds als docent aan de Conservatoria, anderzijds als uitvoerend musicus op het hoogste niveau. David de Marez Oyens (zoon van de prominente musici Tera en Gerrit de Marez Oyens) begon bij Toon Hermans, werkte nadien met de finefleur van de Nederlandse jazz, pop en theaterwereld en is sinds jaar en dag de vaste bassist van Jan Akkerman; Jurre Hogervorst verdiende zijn strepen in talloze topformaties en -orkesten. Jan Hollestelle (zoon van bariton David Hollestelle) geldt als ‘de nestor van de Nederlandse basgitaar’. De Baarnsche Meestermaakte furore in de jaren 70 als bassist van de legendarische jazzrockformatie Spin (met Hans Hollestelle en Rein van de Broek) en was jarenlang contrabassist bij het Metropole Orkest. Gaandeweg ontwikkelde hij het violone spelen in barokorkesten in binnen en buitenland en bekwaamde hij zich in het vak van instrumentbouwer. Het trio vertolkt de Raadselcanons op door Hollestelle gebouwde akoestische basgitaren. Het trio speelt nog andere werken van Bach, zoals de Inventionen en Sinfonia’s, alsmede Stabat Mater van Pergolesi, en enige jazzklassiekers van Miles Davis en John Lewis.
Het bijzondere concert wordt ingeleid door schrijver/musicus Storm Bakker, alias Stormvogel, organisator en gastheer van de Mysteriespelen in de kleinste kerk van Eemland.
We all know that this is the famous portrait of German composer Johann Sebastian Bach, painted in 1748 in Leipzig by German painter Elias Gottlob Haussmann. But do we know that the score Bach is holding in his hands, is his sophisticated six-voice canon no.13? This canon was found among the 14 canons in the appendix to Bach’s Goldberg Variations, BWV 1087, composed between 1741 and 1750. Fragment of the original score, discovered in Bach’s own copy of the Variations in 1974/1975 in Strasbourg. The score is stored at Bibliothèque Nationale de Paris.
In the words of Russian writer/harpsichordist Alexander Maykapar (1946-2021), freely citing and translating German composer/writer Johann Friedrich Reichardt (1752-1814)… “it seems that in this portrait, Bach offers this canon for us to decipher: the way he holds the score sheet, turned towards the viewer, and lets us read it easily. All the three voices of the canon are written by the composer himself, and even in this form this piece is already harmonious. This canon is called ‘triple,’ because each of the voices, in its turn, constitutes a theme for a separate two-voice canon. In other words, by finding the right counterpoint (i.e., the fitting melody) to each of these melodies, we will first get three separate canons. The only clue that Bach gives are the moments when these voices need to start, but it still remains unknown which of the many existing rules needs to be applied in order to find just the right counterpoint.”
The 14 Canons (BWV 1087. a.k.a. Vierzehn Kanons über die ersten acht Fundamentalnoten der Aria aus den Goldberg-Variationenare) are so-called ‘Puzzle Canons’, (Dutch: Raadselcanons), where the performer must solve a riddle to reach the score. Behind the sublime precision and expressive power of Bach’s music lies a mischievous spirit. Milton Mermikides, Gresham College Professor of Music, speaks of ‘The Divine Trickery of J.S. Bach’.