MYSTERIESPELEN

Zondagmiddag 28 december 2025 ontvangen wij in de D.G.Kerk te Baarn de legendarische jazzdrummer John Engels (Groningen, 1935), die in zijn lange carrière speelde met de finefleur van de Nederlandse en internationale jazz, waaronder Pia Beck, Diamond Five, Piet Noordijk, Bart van Lier, Toots Thielemans, Stan Getz, Ben Webster, Lee Konitz, Dizzy Gillespie, Freddie Hubbard, Bob Brookmeyer, Abbey Lincoln, Betty Carter, Mel Lewis en natuurlijk Chet Baker. Engels kreeg een Bird Award op het North Sea Jazz Festival (1985), de Boy Edgar Prijs (1989) en zes Edisons voor zijn platen met verschillende formaties. Nog steeds floreert hij jaarlijks in de top van de polls van de Slagwerkkrant. Op 11 mei 2025 ontving hij de eerste Lifetime Achievement Edison. John Engels, die na meer dan 70 jaar aan de top nog steeds swingt als een jonge god, staat open voor de muziek van nieuwe generaties en schuwt geenszins het experiment. Dit blijkt wel uit zijn albums met Benjamin Herman/Joris Teepe, Miguel Martinez/Mark Haanstra en Jimmy Halperin/Thomas W. Andersen (2025) of zijn samenwerking met Jan van Duikeren en Tineke Postma.

> NPS Output online: een dag uit het leven van jazzdrummer John Engels. Documentaire van Jan Kelder Kijk hier
> Op de website Jazzhelden van het Nederlandse jazzarchief een portret van John Engels. Klik hier

LINE-UP
Naast de Baarnsche speelkameraden Stormvogel (piano) en Peter Lieberom (sax), en wie weet welke andere aanvliegende vogels voor de Yul Sessions, speelt op zondagmiddag in de D.G.Kerk in elk geval de bekende contrabassist Thomas Winther Andersen mee. De Nederlandse Noor maakte met John Engels het album ‘Excitement From Undergrond’, dat in juni van dit jaar -30 jaar na dato- verscheen. https://progjazz.net/releases/excitement-from-underground/ “The album serves as a tribute to renowned drummer John Engels, long celebrated for his subtle mastery in both Dutch jazz circles and the international scene. Recently, Engels marked his 90th birthday and was honored as the first-ever recipient of the Lifetime Achievement Edison Award”. De heren leiden de te spelen nummers in met korte getuigenissen en anekdoiten, puttend uit de rijke historie van de jazz.

AMER AWARD
Bij deze gelegenheid wordt de Amer Award uitgereikt aan Agnes Annes, lekenvoorganger van de D.G.Kerk, die zich met ziel en zaligheid inzet voor cultuur in Baarn, onder meer door concerten te organiseren en de Mysteriespelen te promoten. Bovendien ijvert zij voor de oecumenische gemeenschapszin, bijvoorbeeld door in November een Vesper in de Nicolaaskerk te organiseren in de sfeer van 1350, het jaar dat Baerne van de bisschop van Utrecht Jan van Arkel de later verdwenen stadsrechten kreeg. Het is de grote wens van Agnes Annes om de door haar bewonderde jazzdrummer John Engels in haar kerkje te zien optreden tijdens de Mysteriespelen. De maestro was bevriend met haar in januari 2022 overleden echtgenoot Gerco Schaap uit Baarn, die werkzaam was in de uitgeverswereld en jarenlang eindredacteur van het maandblad De Orgelvriend. Samen met Gerco deed Agnes veel voor de Clemenskerk in Hilversum en later voor de Doopsgezinde Gemeente Kerk in Baarn-Soest. De Amer Award aan Agnes Annes is in die zin ook een eerbetoon aan wijlen Gerco Schaap

De Amer Award is een onderscheiding voor culturele Eemlanders die zich voortdurend onderscheiden, maar zelden onderscheiden worden. Eerder viel de eer te beurt aan Tony Vos, Cees Schrama, Rob van den Broeck, Stormvogel en Semmy Prinsen. Met de Amer Award is geen geld gemoeid. Het is een teken van waardering in vorm van een Gouden Fazantje, refererend aan de Ode van de Fazant onder Hertog Filips de Goede, patroon van Festival de Muzen en organisator van mysteriespelen aan het Bourgondische Hof in de 15de eeuw. In 2024 kregen de cultuurmakers Annette Alberts, Eddy van de Weerd en Gaby Kaihatu een Gouden Fazantje opgespeld door burgemeester Mark Roëll tijdens Festival de Muzen december 2024. https://stormvogel.org/amer-award/

TICKETS
Kaarten voor het concert in de D.G.Kerk zijn uitsluitend online verkrijgbaar. Let op: In verband met de beperkte ruimte in de kerk dienen tickets bijtijds besteld te worden. De eerste kopers zitten op de eerste rang. Drankjes zijn bij de prijs inbegrepen. De kassa sluit reeds op 24 december.

Waarom ik élke keer terugkom naar Mysteriespelen?

Voor mij is een middag Mysteriespelen in de D.G. Kerk in Baarn veel meer dan een concert. De muziek zelf – die krachtige mix van mystiek, emotie, energie en spanning – creëert een fascinerend totaaluniversum dat je nergens anders vindt. Het is diepgaand en dynamisch. De knusse en unieke sfeer van de kerk is daarbij de perfecte setting; het versterkt alles en je voelt dat zowel de musici als het publiek hierdoor oprecht verroerd en geïnspireerd raken.

De entourage is warm en vertrouwd. Je zit er onder het genot van een lekker drankje naar keuze en de musici nemen de tijd om het publiek op een vermakelijke en persoonlijke manier toe te spreken, als ware het een gemeenschap. Die combinatie van diepgang en sfeer is de reden dat ik geen enkele editie heb gemist. Het is een complete, verrijkende ervaring, en ik ben vastbesloten er nog zo veel mogelijk van mee te pakken.

Mijn advies? Kom het zelf ervaren. Het is echt de moeite waard.

• Robin Boer
ProgJazz.net

Zondag 30 november is de Spaans-Friese zangeres en percussioniste Wieke Garcia te gast bij Stormvogel’s Mysteriespelen. Zij is bekend uit het theater (o.a. Herman van Veen, Herman Finkers, Lion King, Veldhuis & Kemper), maar is tevens graag gezien in de cross-over scene, (Corvus Chorax, Xiada, Lion King, Thijs Borsten, Licks & Brains) en natuurlijk haar eigen groepen Tributu en Choiva. Haar samenwerking met Stormvogel begon al vroeg, als piepjonge doedelzakspeelster in Barditus (1995) en Eemsaga (1997), ver volgens als zangeres en slagwerker in Alter Ego (1998 e.v.), Bohemian Groove (2009 e.v.), Atuatuca (2022). Met Stormvogel, David de Marez Oyens, Onno Witte en Peter Lieberom, vertolkt Wieke eigen composities van Stormvogel, Witte en Garcia, nevens enkele latin jazz en world fusion klassiekers. Het geheel wordt gelardeerd met verkwikkende anekdotes. 

MYSTERIESPELEN met Wieke Garcia
ZONDAG 30 NOV 2025 | (deur 14.30) 15.00-17.30u
D.G.Kerk Eemnesserweg 63B Baarn (tegenover parkeerplaats AH)
Contact: mysteriespelen@gmail.com

TICKETS
Tickets zijn uitsluitend online verkrijgbaar. LET OP:De kassa opent 3 november en sluit op 25 november. Wees er snel bij !!! Voor de eerste kaartkopers reserveren wij een plaats op de voorste rangen. Bij de entree-prijs zijn drankjes inbegrepen.


Zondag 26 oktober 2025 | deur: 14.30 uur
JAZZ AAN DE AMER: STORMVOGEL TRIO w/ PETER LIEBEROM
TERUGBLIK

UITGELICHT: PETER LIEBEROM





Elke laatste zondag van de maand ontvangt Stormvogel in de kleinste kerk van Eemland, bijzondere gasten die ijveren voor artistieke synergie in de regio. De laatste zondag van de maand september is dat Leo Janssen, eerste tenorist van het Metropole Orkest en algemeen erkend als één van de meest fijnzinnige rietblazers van Europa. Met zijn project Echoes presenteert hij meditatieve fjordenjazz, maar dan uit Eemland. Samen met de Baarnsche Meester Stormvogel (synth/piano/vertellingen) vormt Janssen een synergetisch duo, dat zich wijdt aan Hymns from the Great Indo European Songbook. De heren improviseren, uitgaande van antieke hymen en middeleeuwse modi, modale jazz en retrofuturisme, in gemeenschap van vrijheid. De muziek wordt gelardeerd met legendarische geschiedenisverhalen door Stormvogel. 

(*) Bij de entreeprijs zijn drankjes inbegrepen

LocatieD.G.Kerk
AdresEemnesserweg 63.B Baarn
Datum28 sept 2025
Tijd14.30 uur (deur)
 
OrganisatieFESTIVAL DE MUZEN
mysteriespelen@gmail.com

volgende editie:
Zondag 28 september 2025 | deur: 14.30 uur
HYMNS FROM THE GREAT INDO EUROPEAN SONGBOOK
STORMVOGEL & LEO JANSSEN
TICKETS


Ὅσον ζῇς, φαίνου
Μηδὲν ὅλως σύ λυποῦ
Πρὸς ὀλίγον ἐστὶ τὸ ζῆν
Τὸ τέλος ὁ χρόνος ἀπαιτεῖ

Hōson zēis, phainou
Mēden holōs su lupou
Pros oligon esti to zēn
To telos ho chronos apaitei


Zolang je leeft, schitter!
Zit niet bij de pakken neer
Het leven duurt maar even —
en de tijd eist zijn tol.

Die Seikilos was me er één. De Griek liet ergens in de laatste eeuw v. Chr. in het historische Tralles (een oude stad in Klein-Azië, in het westen van het huidige Turkije, op de plaats van het moderne Aydın), dit liefdevol grafschrift beitelen voor zijn overleden lief. Maar dit edele epitaaf (welbeschouwd ademt het de carpe diem-gedachte van het Epicurisme, overgeleverd door Horatius, een tijdgenoot van Seikilos), blijkt eigenlijk een drinklied, en de tekst werd door Seikilos voorzien van een uitgeschreven melodie. Het is het oudst overgeleverde voorbeeld van een complete muziekcompositie ter wereld, met inbegrip van de notatie. Zodoende is het ten prooi gevallen aan musicologen en oudheidkundigen (met interesse voor toonkunst). En aan jazzmusici als Stormvogel en Leo Janssen. (Zondag 28 sept, Mysteriespelen in de kleinste kerk van Eemland).  

De ‘Song of Seikilos’ wordt geduid als een ‘Skolion’. Dat waren drinkliederen die werden gezongen tijdens feesten en partijen, naar verluidt vooral populair onder aristocraten in de archaïsche periode (± 800 tot 480 v. Chr.). Het genre werd bekend door beroemde dichters als Terpandros (7de eeuw v. Chr.) en Pindarus (6de eeuw v. Chr.). Opvallend is dat de teksten door de deelnemers min of meer geïmproviseerd werden over bestaande vormen, en dus ter plekke werden verzonnen en aan de fantasie van de uitvoerende feestgaarde dichters overgelaten, net als honderden jaren later de impro in barok (basso continuo) en scats in moderne jazz (bebop). “The parallel opening couplets of the stanzas offer almost certain proof that they were standardized introductions that could be enjambed with endings that highlighted different dimensions…” aldus de geleerde Derek Collins [Master of the Game: Competition and Performance in Greek Poetry. Hellenic Studies Series 7. Washington, DC / Center for Hellenic Studies, 2004] 

Helaas raakte het genre -volgens ingewijden ‘dankzij’ de Attische democratisering- al vroeg in onbruik. Eerst door de herontdekking en toepassing in de Renaissance van het Avondland, kwamen de Skolions weer in zwang. Vergelijkbaar zijn de ‘limericks’, die tevens humoristisch, dubbelzinnig, ondeugend of absurd van aard zijn. Ook bij deze orale traditie, die opdook in de 18e eeuw, wordt uitgegaan van een vast rijmschema en ritme (AABBA), zodat de liederlijke feestgangers de verzen on the spot kunnen verzinnen en in kennelijke staat ophoesten om de feestvreugde te vergroten.

Een man uit de stad genaamd Tralles,
dronk dagelijks veel van vanalles.
Maar toen, als een tempelier,
Raakte hij in een ernstig delier,
En bezweek aan 40 graden tralles. (*)

Mysteriespelen waren in de Europese middeleeuwen toneelstukken geliefd bij het volk. Ze vonden plaats op marktplaatsen of in kerken, vaak opgevoerd door reizende gezelschappen of de gilden. Van oorsprong waren het moraliserende voorstellingen, die een brug vormden tussen religieuze rituelen en seculier volkstheater, met personages die symbolische archetypen als liefde, dood, goed en kwaad voorstelden.

Mogelijk werd achter de schermen teruggegrepen op de zogeheten ‘mysteriën’ uit de Griekse oudheid, antieke initiatietradities boordevol geheime rituelen en symbolische handelingen, uitsluitend toegankelijk voor ingewijden. Het draaide in deze enigmatische cultus om inwijding, transformatie en verlossing. De oudst bekende van deze ‘mystêria’ was die van Eleusis (7e eeuw v. Chr.) ter ere van de godin Demeter. Andere bekende waren de Dionysische en Samothracische, de Orfische, Bacchische en Korybantische mysteriën. Een opvallende overeenkomst was de toegankelijkheid voor zowel mannen als vrouwen, vrijen als slaven, jongeren als ouderen. Bijzonder waren ook de Adonis- mysteriën, waarbij een groot beeld van de godheid onder begeleiding van zang en dans in een meer of in zee werd ondergedompeld, en na drie dagen rouwen weer eruit werd gehaald en op zijn plaats werd gezet. Men verklaart dit wel als een vroeg, voorchristelijk beeld van het principe van de opstanding. De invloed vertaalde zich voorts naar stromingen als Mithraïsme, Gnosticisme en Hermetisme. In de Hellenistische en Romeinse tijd ontstonden nieuwe festivals, niet zelden orgastische Bacchanalia, verspreid over heel het imperium, tot hun uiteindelijke onvermijdelijke ondergang.

De middeleeuwse mysteriespelen waren eveneens allegorisch en theatraal van aard, en bij de rituelen werd net als in de oudheid volop gebruik gemaakt van symbolische scènes, met kostuums, zang en dans. De middeleeuwse mysteriespelen stonden op hun beurt model voor latere vormen van theater, zoals het ‘Singspiel’, Duitse opera met zang en gesproken dialogen. Bekendste is wel Die Zauberflöte (W.A. Mozart), doordrenkt met symboliek ontleend aan de mystieke initiaties, vrijmetselarij en alchemie — thema’s die óók terugkomen in latere allegorische of moralistische toneeltradities en die altegaarde zijn terug te voeren op de voornoemde antieke mysteriecultus.

Mysteriespelen in de kleinste kerk van Eemland is een poging om de oude tijd te laten herleven, juist nu in het huidige dystopische tijdsgewricht onze cultuur & geestesleven ten onder dreigen te gaan. Het nieuwe initiatief komt van de creatieve duizendpoot Storm Bakker, alias Stormvogel, drijvende kracht achter Festival de Muzen. Als altijd doet de Baarnsche schrijver/musicus appèl op wat hij noemt ‘liefhebbers en fijnproevers, renaissance-mensen pur sang’. Elke laatste zondag strijken bijzondere speelkameraden en geestverwanten neer in de kleinste kerk van Eemland, om onder het motto Viva Musis Sacrum! in een broederlijke sfeer te concerteren en te verhalen. Bij gelegenheid met een thematisch karakter, gedrenkt in ‘legendarische geschiedenis’.
____________________________________________________________________

De Mysteriespelen in de kleinste kerk van Eemland 2025 staan gepland op de zondagen 23/02 – 31/08 – 28/09 – 26/10 – 30/11 – 28/12. De aanvangstijd kan variëren. De D.G.Kerk is gevestigd aan de Eemnesserweg 63B te Baarn. Meer informatie en tickets verkrijgbaar via stormvogel.org/mysteriespelen 
Voor bijzondere vragen kan een email verzonden worden aan mysteriespelen@gmail.com

____________________________________________________________________

“Laatst werd mij gevraagd wat ik nu eigenlijk wil bereiken met mijn Eemlandse Mysteriespelen (in het kader van Festival de Muzen). Ik heb toen spontaan geantwoord dat ik een clubgevoel wil kweken; een club waar muziek en legendarische geschiedenis hand in hand gaan; avontuurlijke klanken en vertellingen, kunsten, wetenschappen, artes liberales, wijn en bier, humor en wijsbegeerte. Waar de bezoekers behalve liefhebbers & fijnproevers echte geestverwanten zijn; leden van dezelfde gezindte, broeders van de artistieke gemeenschap; deelgenoten van de imaginaire ridderorde van de Gouden Fazant. Wat ik wil is dat we als het slotakkoord is uitgestorven als vrienden uit elkaar gaan, met een verrukt gemoed en vervuld verlangen, een geheime handdruk en een blik van verstandhouding.”

Stormvogel

VOORBIJE EDITIES

De muziek van de Duitse componist Johann Sebastian Bach (1685-1750) heeft altijd een enorme aantrekkingskracht gehad op de drie basgitaristen van SinBaPerBassi. Eerder al vertolkten De Marez Oyens en Hogervorst op indrukwekkende wijze het dubbelvioolconcert in D-mineur (BWV 1043). Met Jan Hollestelle ontstond het idee om de Sinfonia’s aan te pakken, ook wel bekend als de Driestemmige Inventionen. Anno 2025 buigen de heren zich over de in 1975 ontdekte 14 canons van Bach (BWV 1084), door de componist in raadselschrift geschreven op de laatste bladzijde van een manuscript van de Goldberg-Variationen. Dit procedé van versleuteling gebruikte Bach naar verluidt om de ‘kenners’ van de ‘liefhebbers’ te onderscheiden. 

De leden van het basgitaartrio SinBaPerBassi hebben ieder op eigen wijze een belangrijke rol gespeeld in de geschiedenis van de Nederlandse muziek, enerzijds als docent aan de Conservatoria, anderzijds als uitvoerend musicus op het hoogste niveau. David de Marez Oyens (zoon van de prominente musici Tera en Gerrit de Marez Oyens) begon bij Toon Hermans, werkte nadien met de finefleur van de Nederlandse jazz, pop en theaterwereld en is sinds jaar en dag de vaste bassist van Jan Akkerman; Jurre Hogervorst verdiende zijn strepen in talloze topformaties en -orkesten. Jan Hollestelle (zoon van bariton David Hollestelle) geldt als ‘de nestor van de Nederlandse basgitaar’. De Baarnsche Meester maakte furore in de jaren 70 als bassist van de legendarische jazzrockformatie Spin (met Hans Hollestelle en Rein van de Broek) en was jarenlang contrabassist bij het Metropole Orkest. Gaandeweg ontwikkelde hij het violone spelen in barokorkesten in binnen en buitenland en bekwaamde hij zich in het vak van instrumentbouwer. Het trio vertolkt de Raadselcanons op door Hollestelle gebouwde akoestische basgitaren. Het trio speelt nog andere werken van Bach, zoals de Inventionen en Sinfonia’s, alsmede Stabat Mater van Pergolesi, en enige jazzklassiekers van Miles Davis en John Lewis.

Het bijzondere concert wordt ingeleid door schrijver/musicus Storm Bakker, alias Stormvogel, organisator en gastheer van de Mysteriespelen in de kleinste kerk van Eemland.

Screenshot

We all know that this is the famous portrait of German composer Johann Sebastian Bach, painted in 1748 in Leipzig by German painter Elias Gottlob Haussmann. But do we know that the score Bach is holding in his hands, is his sophisticated six-voice canon no.13? This canon was found among the 14 canons in the appendix to Bach’s Goldberg Variations, BWV 1087, composed between 1741 and 1750. Fragment of the original score, discovered in Bach’s own copy of the Variations in 1974/1975 in Strasbourg. The score is stored at Bibliothèque Nationale de Paris.

In the words of Russian writer/harpsichordist Alexander Maykapar (1946-2021), freely citing and translating German composer/writer Johann Friedrich Reichardt (1752-1814)… “it seems that in this portrait, Bach offers this canon for us to decipher: the way he holds the score sheet, turned towards the viewer, and lets us read it easily. All the three voices of the canon are written by the composer himself, and even in this form this piece is already harmonious. This canon is called ‘triple,’ because each of the voices, in its turn, constitutes a theme for a separate two-voice canon. In other words, by finding the right counterpoint (i.e., the fitting melody) to each of these melodies, we will first get three separate canons. The only clue that Bach gives are the moments when these voices need to start, but it still remains unknown which of the many existing rules needs to be applied in order to find just the right counterpoint.”

Read more > ProjectAwe.org

The 14 Canons (BWV 1087. a.k.a. Vierzehn Kanons über die ersten acht Fundamentalnoten der Aria aus den Goldberg-Variationenare) are so-called ‘Puzzle Canons’, (Dutch: Raadselcanons), where the performer must solve a riddle to reach the score. Behind the sublime precision and expressive power of Bach’s music lies a mischievous spirit. Milton Mermikides, Gresham College Professor of Music, speaks of ‘The Divine Trickery of J.S. Bach’.

Witness the concert of SinBaPerBassi in Baarn, The Netherlands on Sunday August 31.
Tickets Online (drinks and CD included): tickets

TICKETS

Zondag 23 februari 2025 is het zover. Dan komt het volgende deel van Festival de Muzen over het voetlicht. In de D.G.Kerk aan de Eemnesserweg te Baarn (tegenover de Albert Heyn), het kleinste kerkje van Eemland, ontvangt pianist/verteller Stormvogel de Baarnsche Meesters Lucas van Merwijk en Peter Lieberom voor een bijzondere middag van Eemlandse Mysteriespelen: Jazz & vertellingen. Overige gastspelers zijn Marco van Os (bass) en DJ Oscar Draait Door.

Door de lange in- en uitlooptijd krijgt de middag het karakter van een broederlijke bijeenkomst. Storm Bakker gaat bovendien met zijn gasten in gesprek, waardoor het geheel een verrassend cachet krijgt. RTV Eemland1 maakt opnamen.

TICKETS

De Eemlandse Mysteriespelen vormen een onderdeel van Festival de Muzen 2024 (ondersteund door ‘Vorstelijk Baarn’ en Stimuleringsfonds voor Culturele Ondernemers), een multidisciplinair evenement met historische context aangaande Eemland. Het eerste deel vond 6 december 2024 plaats als avontuurlijke concertavond in het Witte Kerkje te Baarn, uitgevoerd door de Baarnsche Meesters Lucas van Merwijk en Peter Lieberom samen met enkele gastspelers uit Baarn en omstreken. Er werden oude en nieuwe composities van Stormvogel uitgevoerd in het genre ‘jazzbarock’, geïnspireerd op Eemland in de late middeleeuwen, met name de Bourgondische tijd. ‘Paradiso aan de Eem’, kopte de Baarnsche Courant daags na het evenement, dat stijf uitverkocht was en warm onthaald werd. Het was een van de laatste optredens van formaat in het Witte Kerkje, dat eind december in de verkoop ging en inmiddels is verkocht.

Burgemeester Mark Roëll reikte de Amer Award uit, een ereteken voor ‘culturele Eemlanders’, sinds 2024 in vorm van een Gouden Fazantje, geïnspireerd door Filips de Goede, de Bourgondische hertog die in Eemland kwam en aan zijn hof Mysteriespelen organiseerde. Daarmee zag de imaginaire Orde van de Gouden Fazant het levenslicht, met de bedoeling dat er komende tijd vaker multidisciplinaire evenementen (mysteriespelen) en bijeenkomsten van deze broederschap op bijzondere locaties zullen plaatsvinden. 

Over Stormvogel
Stormvogel (*1968, Baarn, alias van Storm Bakker) is een artistieke duizendpoot die zijn strepen verdiende in de Nederlandse literatuur en jazz. Hij beklimt als jazzrock-keyboardist de podia met de fînefleur van de Nederlandse scene, waaronder Ruud Breuls, Tineke Postma, Leo Janssen, Bart van Lier, Lucas van Merwijk, Rob van den Broeck en Eef Albers, maar ook met internationals als Tommy Smith, Theodossii Spassov, Niladri Kumar, Joe Bowie, Roman Stolyar en Nabil Khemir. Achter de schermen is hij bovendien actief als docent, radiomaker, redacteur, concert- en festivalorganisator/-promotor, content manager, tekenaar, grafisch vormgever en kasteelgids. Een Eemlandse patriot in hart en nieren, die al zijn werken omlijst met legendarische geschiedenis van zijn geliefde gewest.