tekst: J.Verhulst
foto’s: Felix

Afgelopen zondag 26 april stonden de Mysteriespelen in de kleinste kerk van Eemland, in het teken van Thelonica, een muzikale vertelling over de Amerikaanse jazzpianist en componist Thelonious Monk en zijn vriendin en patrones Lady Pannonica Koenigswarter de Rothschild, bijgenaamd the Jazz Baroness. Het talrijke publiek werd warm onthaald met een drankje en nam vol verwachting plaats in de intieme kerk, die met deze opkomst stijf uitverkocht was en door de achterwand geprojecteerde fotoshow sfeervol werd opgeluisterd. De visuale effecten zijn een idee van Stormvogel, die de beelden van te voren selecteert, voorbewerkt en verzamelt, met als doel de Mysteriespelen extra cachet te geven. De uitvoering wordt echter overgelaten aan de technische artisticiteit en inzichten van de Baarnse Erik Sneep, actief onder de naam Idillion. 

Stipt om 15u duikt hij op vanuit de consitorie: de drijvende kracht achter de Mysteriespelen, Stormvogel, pianist en verteller, gekleed in zijn Drakenburgse wambuis, met onder de arm het boek Three Wishes van Lady Pannonica, en een map met aantekeningen, jaartallen en akkoordsymbolen. Hij bladert quasi verstrooid in zijn papieren, verbindt zijn IPhone als sampler aan de installatie en schuift wat met de schuiven. Hij zal zoveel mogelijk uit het hoofd doen, in elk geval de vertellingen, maar ook sommige van de nummers. Dan weerklinkt opeens de karakeristieke stem van de fameuze pianist zelf, een opname uit de jaren 50. Het is Monk’s lijzige aankondiging van zijn compositie Pannonica, en de verklaring van die naam van “this beatiful lady; she was named by het father after a special butterfly…” De kop is eraf. 

Stormvogel neemt plaats aan de vleugel en speelt strofe voor strofe de bijzondere compositie, met hier en daar een Monkiaanse kwinkslag, maar vooral toch op zijn eigen manier. Soms is hij ogenschijnlijk in dubio, welke liggingen hij op de Pechstein zal indrukken, zeer bewust dat deze bepalend zijn voor het onmiddelijke vervolg. Het publiek, de pianist in gedachten volgend op de voet, komt allengs in de ban van zijn intentie. Stormvogel heeft die gave om zijn toehoorders kortstondig te betoveren, zowel met zijn praatjes, alsook met zijn even fantasievolle als contemplatieve pianospel. Hij maakt vriend en vijand deelgenoot van het klankproces, en oogst bewondering, niet zozeer vanwege pianistische techniek en gepolijste perfectie, verre van!!!- maar door de ontwapenend eerlijke creatieve kracht, i.d.g. op piano. Wat dat betreft dus precies eender als Monk, die door zijn naasten beschouwd werd als een genie, maar door de afstandelijke critici, lees: de zogenaamde kenners, werd afgeprakt als een stumper met twee linkerhanden. 

Na afloop roemden de aanwezigen de middag met name om deze intuitieve solostukken, waarmee Stormvogel elke editie van de Mysteriespelen meer dames en heren in zijn ban krijgt. Wat dat betreft ontwikkelen de Mysteriespelen zich niet alleen als het “Bayreuth van de Lage Landen” (aldus Richard Duyventil, Soester Courant 1999), maar ook als de Grot van de Rattenvager van Hamelen, waarheen de kinderen gelokt worden. Naar eigen zeggen is hij helemaal geen dusdanige pianist, meer een intuïtieve klankentapper met een soort mesmerisch oogmerk. Hij geeft toe: hij is stylistisch beinvloed door McCoy Tyner, Dave Brubeck, Friedrich Gulda, Joachim Kuhn, Mike Nock en Chick Corea, om maar te zwijgen over de inspirerende voorbeelden uit Nederland die een rol in zijn ontwikkeling hebben gespeeld: zijn leraren Carwin Geising en Karel Boehlee, maar ook Jasper van ’t Hof, wijlen Rob Madna, wijlen Jan Huydts en wijlen Rob van den Broeck. In de tweede set, die hij wederom opent met pianosolo’s en praatjes, ontroert hij met een eigen interpretatie van Thelonica, een stuk van Tommy Flanagan, opgedragen aan Nica en Monk. Vervolgens speelt hij een innemende versie van Round Mdnight, opgedragen aan de recent overleden Jan Huydts, maar ook aan zijn boezemvriend en rolmodel Rob van den Broeck, die net als hijzelf – behalve improviserend pianist ook beeldend kunstenaar was, en wiens toenmalige vrouw Elsbeth tijdens deze editie van Mysteriespelen in de zaal zit. 

Daarna kwam de band erbij, vier topspelers met -net als Stormvogel- een sterke binding met Eemland. Drummer Jasper van der Wilden, zoon van jazzpianist Kees van der Wilden, komt uit Eembrugge. Hij studeerde bij Lucas van Merwijk, die hem nog steeds roemt als een van zijn beste pupillen ooit. Hij is een cool jazzdrummer pur sang, vol beheersing en natuurlijk gevoel voor ingehouden swing. Zijn kameraad Marco van Os uit Soest is een waardevolle contrabassist, zuiver spelend en navigerend met inzicht, sinds begin van het millennium een vertrouwd gezicht in Jazz aan de Amer. Waar Stormvogel alle afspraken lijkt te schenden, ontpopt Van Os zich als een rotsvaste bewaker van de vorm. Op de voorgrond waren hoofdrollen weggelegd voor saxofonist Peter Lieberom, een jeugdvriend van Stormvogel, die excelleert op zowel tenor als sopranino, maar tijdens de Mysteriespelen ook met leuke babbels over theorie en jazzgeschiedenis over het voetlicht komt. Zijn toelichtingen bij Miles’ versie van Round Midnight gingen er in als zoete koek. Klapstuk tijdens de Mysteriespelen was de knappe zangeres SaraLee Vos, opgegroeid als “’t Deerntje van de Dyk” (Eemdijk), maar inmiddels één van de meest ervaren jazzvocalisten van Nederland. De tone of voice die zij zich op jonge leeftijd eigen heeft gemaakt, inclusief uitspraak, timing en intonatie, verraadt een levenslange verstandhouding tot Ella, Billy en Sarah, maar ook tot instrumentalisten als Monk, Canonball, Silver en Trane. Het maakt haar tot de gedroomde vertolker van het repertoire van Thelonica, de complexe nummers van Monk, maar ook de vocale stukken opgedragen aan de Jazz Baroness, Lady Pannonica.